Ayrıntılı tanım
Bast lifi, kenevir sapının dış kabuk tabakasında demetler hâlinde bulunur. Sap boyunca uzandığı için elde edilen lif uzunluğu pamuk gibi tohum liflerinden belirgin biçimde fazladır; bu da eğirme ve kompozit takviyesi açısından belirleyici bir üstünlüktür.
Lifin sapdan ayrılması iki aşamalıdır: önce havuzlama ile pektin bağları gevşetilir, ardından dekortikasyon ile mekanik ayrım yapılır. Her iki aşamanın ayarı, elde edilen lifin inceliğini ve mukavemetini doğrudan etkiler.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Sapdaki payı | 20-35 % |
| Lif uzunluğu | 15-90 mm (teknik lif) |
| Çekme mukavemeti | 550-900 MPa |
| Selüloz oranı | 70-78 % |
Karıştırılan terimler
Bast lifi ≠ şive. Aynı sapın iki farklı ürünüdür: bast dış kabuk, şive iç odun çekirdeği.
İlişkili terimler ve derlemeler
Bitki hücre duvarını sertleştiren polimer; kağıt üretiminde ağartma yükünü belirler.
Kenevir bitkisinin sapından çıkarılan lifin Türkçe adı; yaygın kullanımda bitkinin kendisini de karşılar.
Bitki hücre duvarlarında hücreleri birbirine bağlayan polisakkarit; kenevirde lif demetlerini sapa tutturan yapıştırıcı.
Kenevir lif demetlerinin pamuk eğirme sistemlerinde işlenebilecek incelik ve uzunluğa getirilmesi.
Havuzlanmış ve dövülmüş lifin, giderek incelen tarak dişlerinden geçirilerek paralel hale getirilmesi ve kısa liflerden ayrılması.
Bir dokuda belirli bir anda üretilmiş olan RNA moleküllerinin bütünü; hangi genlerin ne ölçüde çalıştığının kaydı.
Sapın kök boğazından ilk dallanmaya kadar olan, lif elde etmeye uygun dalsız bölümünün uzunluğu.
Ticarete konu ürünlerin gümrükte sınıflandırıldığı kod; Türkiye'de Gümrük Tarife Cetveli'nin 12 haneli koduna verilen ad.
Havuzlamanın, ortamdaki mikroorganizmaların salgısı beklenmeden doğrudan pektinaz gibi enzim preparatları eklenerek yürütülmesi.
Bitki yüzeyindeki tüy benzeri yapı; salgı taşıyan türleri reçineli madde üretir ve depolar.
Bir lifin birim uzunluk başına ağırlığı; tekstilde tex ya da denye ile ifade edilir.
Bitkisel bir hammaddedeki selüloz payı; kuru madde üzerinden yüzde olarak verilir.
Bitkisel hammaddedeki lignin payı; kuru madde üzerinden yüzde olarak verilir.
İşlenen hammaddeden elde edilen kâğıt hamuru payı; kuru madde üzerinden yüzde olarak verilir.
Halat ve lif işlemeden artan kaba kenevir lifi; gemi kalafatlamasında ve dolgu malzemesi olarak kullanılırdı.
Enerjiyi kimyasal tepkimeyle değil elektrot yüzeyinde yük ayrımıyla depolayan bileşen; pilden hızlı dolar ve boşalır, ama birim kütlede daha az enerji tutar.
Lifin polimer matris içinde takviye olarak kullanımı.
Liften kumaşa üretim zinciri ve giyim kalitesi sınırları.