Ayrıntılı tanım
Tescil, bir çeşidin özelliklerinin ortaya konulduğu ve tekrarlanabilir olduğu anlamına gelir. Tescilli bir çeşit ekildiğinde üretici ne alacağını bilir: sap boyu, lif oranı, olgunlaşma süresi tanımlıdır.
Bu, bir aksesyondan ya da popülasyondan farklıdır. Popülasyon kendi içinde çeşitlilik taşır; aynı tarlada farklı boyda, farklı olgunlaşma zamanında bitkiler bulunabilir. Sanayi standart hammadde istediğinde bu çeşitlilik sorun olur.
Türkiye'de tescilli kenevir çeşidi 2021'e kadar yoktu; Vezir ve Narlı ilk tescilli çeşitlerdir. Tescil süreci uzundur: bir kurumsal duyuruya göre başvurudan sonuca iki yıl geçebilir.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Ne demek | Özellikleri tanımlı, tekrarlanabilir |
| Popülasyondan farkı | Kendi içinde çeşitlilik taşımaz |
| Türkiye'de ilk | Vezir ve Narlı (2021) |
| Süreç | Başvurudan sonuca iki yıla kadar |
Karıştırılan terimler
Tescil ile sertifikasyon karıştırılır. Tescil çeşide verilir ve bir kez yapılır; sertifikasyon o çeşidin her tohum partisine verilir.
İlişkili terimler ve derlemeler
Ekilecek tohumluğun çeşit kimliğini, kalitesini ve çeşit özelliklerini belgeleyen resmî sertifika.
Bir gen bankasında ayrı kayıtla saklanan, belirli bir kaynaktan toplanmış tohum ya da bitki örneği.
Erkek ve dişi çiçeklerin aynı bitkide bulunması (monoik) ya da ayrı bitkilerde bulunması (dioik).
Bin adet tohumun gram cinsinden ağırlığı; tohum iriliğinin standart ölçüsü.
Bir ürünün hangi tarladan, hangi partiden ve hangi işlemlerden geçerek geldiğinin kayıtla gösterilebilmesi.
Ekimine izin verilen bitki çeşitlerinin resmî listesi; kenevirde iznin fiilî kapısı.
Bir kenevir bitkisinin endüstriyel kenevir sayılabilmesi için aşmaması gereken tetrahidrokannabinol oranı.
Bir ülkede endüstriyel kenevir olarak ekilmesine izin verilen tescilli çeşitlerin resmî listesi.
Vezir ve Narlı'nın tescil süreci, Gizlenci adayı ve Narlısaray popülasyonu; kaynaklar arasındaki kullanım amacı çelişkisi.
Türkiye'nin ilk tescilli kenevir çeşitlerinin ıslah öyküsü, Narlısaray popülasyonunun rolü ve kaynaklar arasındaki kullanım amacı çelişkisi.