Sabunlaşma sayısı ve iyot değeri
Üç kaynak, üç ayrı ölçüm koşulu. Satırlar kaynak kaynak ayrılmıştır; aralıklar birbirinin yerine kullanılamaz.
| Ölçüm | Değer | Ölçüm koşulu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Sabunlaşma sayısı | 184-190 mg KOH/g | Pakistan'ın dört agro-ekolojik bölgesinden tohum | [1]2006 |
| Sabunlaşma sayısı | 190,2 mg KOH/g | tek örnek, ham yağ | [2]2013 |
| Sabunlaşma sayısı | 197,6 ± 4,5 mg KOH/g | rafine yağ | [3]2017 |
| Sabunlaşma sayısı | 202,2 ± 3,9 mg KOH/g | rafine edilmemiş yağ | [3]2017 |
| İyot değeri | 154-165 g I₂/100 g | Pakistan'ın dört agro-ekolojik bölgesinden tohum | [1]2006 |
| İyot değeri | 163,5 g I₂/100 g | tek örnek, ham yağ | [2]2013 |
| İyot değeri | 155,8 ± 1,9 g I₂/100 g | rafine yağ | [3]2017 |
| İyot değeri | 167,4 ± 0,6 g I₂/100 g | rafine edilmemiş yağ | [3]2017 |
Diğer fiziksel ve kimyasal değerler
Bu değerler yağın kimliğini doğrulamak ve tazeliğini ölçmek için kullanılır.
| Ölçüm | Değer | Ölçüm koşulu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Asit sayısı | 2,15 mg KOH/g | ham yağ, tek örnek | [2]2013 |
| Asit sayısı | 1,7 ± 0,6 mg KOH/g | rafine yağ | [3]2017 |
| Asit sayısı | 0,7 mg KOH/g | rafine edilmemiş yağ | [3]2017 |
| Peroksit değeri | 7,2 meq O₂/kg | ham yağ, tek örnek | [2]2013 |
| Sabunlaşmayan madde | %0,70-1,25 | Pakistan bölge örnekleri | [1]2006 |
| Sabunlaşmayan madde | %0,26 | tek örnek, ham yağ | [2]2013 |
| Kırılma indisi | 1,4698-1,4750 (40 °C) | Pakistan bölge örnekleri | [1]2006 |
| Kırılma indisi | 1,4570 (40 °C) | tek örnek | [2]2013 |
| Yoğunluk | 0,9180-0,9270 g/mL | Pakistan bölge örnekleri | [1]2006 |
| Özgül ağırlık | 0,8927 (20 °C) | tek örnek | [2]2013 |
| Tohumda yağ oranı | %26,9-31,5 | Pakistan bölge örnekleri | [1]2006 |
Yöntem notu
Sabunlaşma sayısı ile iyot değeri aynı yağın iki ayrı özelliğini ölçer ve birbirinin yerine geçmez. İlki bir gram yağın sabunlaşması için gereken potasyum hidroksit miktarıdır ve reçetedeki alkali hesabına girer; ikincisi doymamışlık derecesidir ve sabunun sertliğiyle raf ömrünü belirler.
Kaynaklar arasındaki fark bir çelişki değil, farklı ürünün ölçülmesidir. Rafine ve rafine edilmemiş yağ aynı çalışmada ayrı ayrı ölçüldüğünde sabunlaşma sayısı 197,6'ya karşı 202,2, iyot değeri 155,8'e karşı 167,4 çıkıyor. Aynı ad altında satılan iki ürün aynı reçeteyi vermez.
Reçete hesabı bu sayfadan yapılmamalıdır. Tabloda dört ayrı sabunlaşma sayısı var; hangisinin geçerli olduğu elinizdeki yağa bağlıdır ve ancak o partinin ölçümüyle bilinir. Sayfanın işlevi aralığı ve aralığın nedenini göstermektir.
- İyot değeri 130'un üzerindeki yağlar kuruyan yağ sınıfına girer. Kenevir tohumu yağının 154-167 aralığı bu sınıfın içindedir; sabunda bu, yumuşak kalan ve acılaşmaya yatkın bir ürün demektir. Bu yüzden geleneksel reçetelerde kenevir yağı tek başına değil, sert yağlarla birlikte kullanılır.
- Asit sayısı yağın tazeliğini gösterir: yükseldikçe serbest yağ asidi artmıştır. Aynı çalışmada rafine yağın asit sayısı rafine edilmemiş olandan yüksek çıkmıştır (1,7'ye karşı 0,7); tek bir sayının rafinasyon durumunu belirlemediğini gösteren bir örnektir.
- Sabunlaşmayan madde payı iki kaynakta beş kata yakın ayrışıyor (%0,70-1,25'e karşı %0,26). Bu fraksiyon sterol ve tokoferolleri taşır; kozmetik iddialarının çoğu bu küçük paya dayandırılır.
Bu sayfanın sınırı
Ölçümlerin hiçbiri Türkiye'de yetiştirilen tescilli çeşitlerden (Vezir, Narlı) alınmış yağa ait değildir. Türkiye'de üretilen yağın sabunlaşma sayısı ve iyot değeri bu arşivde doğrulanmadı; buradaki aralıklar Türkiye üretimi için doğrulanmış sayılamaz.
Kaynakça
- Anwar, F., Latif, S., Ashraf, M. (2006). Analytical characterization of hemp (Cannabis sativa) seed oil from different agro-ecological zones of Pakistan. Journal of the American Oil Chemists' Society 83(4): 323-329. doi:10.1007/s11746-006-1207-x
- Borhade, S. S. (2013). Chemical composition and characterization of hemp (Cannabis sativa) seed oil and essential fatty acids by HPLC method. Archives of Applied Science Research 5(1): 5-8.
- Mikulcová, V., Kašpárková, V., Humpolíček, P., Buňková, L. (2017). Formulation, Characterization and Properties of Hemp Seed Oil and Its Emulsions. Molecules 22(5): 700. doi:10.3390/molecules22050700
İlgili sayfalar
Kenevir tohumu yağının cilt üzerine etkisini ölçen klinik çalışma sonuçları ve bu sonuçların sınırları.
Kenevir yağında linoleik, alfa-linolenik ve gama-linolenik asit ölçümleri; saklama koşullarının bozunmaya etkisi.
Kenevir yağlı şampuanın arkasındaki kanıt durumu: saç üzerine yapılmış iki çalışmanın tasarımı ve şampuan formülasyonuna dair boşluk.
Kenevir tohumu yağının sabunda, şampuanda ve kremde hangi biçimde bulunduğu; temas süresi, durulama ve derişim farkının kanıt gereksinimini nasıl değiştirdiği.
Dört agro-ekolojik bölgeden alınan kenevir tohumu örneklerinde yağ oranı, sabunlaşma sayısı, iyot değeri ve sabunlaşmayan madde ölçümlerini karşılaştıran analitik çalışma.