Kenevir betonu, organik bir dolgu (kenevir şivesi) ile mineral bir bağlayıcının (kireç) birleşimi olduğu için yangın karşısında ne saf ahşap gibi ne de saf beton gibi davranır: laboratuvar testlerinde alevli tutuşma göstermez, yüzeyden içeriye doğru sınırlı bir kavrulma bölgesi oluşturur.[1][2]
Yayın: 04.09.2026Güncelleme: 28.09.20263 dk okuma4 kaynakYazar: Site Yöneticisi
Kısaca
Koni kalorimetre ölçümlerinde kenevir bloklar alevli tutuşma değil, kavrulma (smoldering) gösterdi; ısı salım hızı karşılaştırma malzemesinden bir mertebe düşük ölçüldü.[2]
Kenevir-kireç duvar sisteminin bir saatlik ASTM E119 yangın dayanım deneyinden geçtiği bildirildi; deneyi bağımsız bir laboratuvar yaptı, sonuç hakemli yayın değil deney bildirimi — kayıt.
Doğrudan alev uygulanan deneyde işlenmemiş numunede kavrulma derinliği 95 mm; %15 metakaolin katkılı numunede 45 mm.[1]
"Yangına dayanıklı" ifadesi malzemeye değil duvar sistemine verilir: sıva katmanı, kalınlık ve taşıyıcı iskelet sonucu belirler.
Tutuşma ve ısı salımı
Kenevir blokların yangın davranışını inceleyen deneysel çalışmada numuneler alevli tutuşma göstermedi; gözlenen mekanizma yüzeyde kavrulma ve renk değişimiydi. Ölçülen ısı salım hızı (HRR), karşılaştırılan malzemelere göre bir mertebe düşük kaldı ve duman üretimi sınırlıydı.[2]
Yoğunluğun etkisi ayrı bir çalışmada, 180-1500 kg/m³ aralığında yaklaşık yirmi farklı karışım üzerinde incelendi. Sonuçlar tek bir ürüne bakarak genelleme yapılamayacağını gösteriyor: bağlayıcı türü, lif oranı ve yoğunluk değiştikçe yanma davranışı da değişiyor.[3]
Kavrulma derinliği ve mineral katkılar
Kendi test yöntemini kuran bir çalışmada numune yüzeyine 100 mm mesafeden 1100 °C alev 10 dakika boyunca uygulandı, ardından numune ikiye kesilerek alevin ilerlediği derinlik ölçüldü. Katkısız kenevir betonunda bu derinlik 95 mm iken, bağlayıcı ağırlığının %15'i metakaolin içeren karışımda 45 mm'ye, %20 akışkan yataklı yakma külü içeren karışımda 50 mm'ye indi.[1]
Karışım
Kavrulma derinliği
500 °C / 15 dk kütle kaybı
Katkısız kenevir betonu
95 mm
referans
%15 metakaolin
45 mm
yaklaşık %58 daha az
%20 FBC uçucu külü
50 mm
yaklaşık %37 daha az
Tablo 1 — Alev uygulaması sonrası kavrulma derinliği ve kütle kaybıKaynak: Materials, 2025 [1]
Aynı çalışmada katkılar mekanik tarafı da değiştirdi: %20 uçucu kül basınç dayanımını %26 artırırken ısı iletkenliğini yaklaşık %6 yükseltti; %15 metakaolin dayanımı %21 artırdı ve iletkenliği yalnızca %0,5 değiştirdi. Yani yangın performansı ile yalıtım performansı arasında bir denge kurulması gerekiyor.[1]
Malzeme testi ile duvar testi farkı
Yapı mevzuatı malzemeye değil yapı elemanına sınıf verir. Kenevir-kireç bir duvar panelinde ASTM E119 kapsamında bir saatlik yangın dayanım testinin geçildiği, sektör kaynaklarında duyuruldu; bu bir hakemli yayın değil, laboratuvar raporuna dayanan sektör haberidir ve tek bir uygulama sistemine (püskürtme yöntemi, 12 inç kalınlık) aittir.[4]
Dolayısıyla bir projede "kenevir betonu bir saat dayanır" cümlesi tek başına kullanılamaz. Geçerli olan, o projede kullanılacak karışım, kalınlık ve sıva sistemiyle yapılmış bir test raporudur.
Yaygın yanlış bilgi
"Kenevir betonu yanmaz." Ölçümler alevli tutuşma olmadığını gösteriyor, ancak kavrulma ve kütle kaybı gerçekleşiyor: katkısız numunede alev 95 mm derinliğe kadar ilerledi. Doğru ifade "alev yaymıyor ve kendi kendine söndürüyor", "hiç etkilenmiyor" değil.[1]
Sık sorulan sorular
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.
Kenevir-kireç duvar sisteminin bir saatlik ASTM E119 yangın dayanım deneyinden geçmesini bildiren deney kaydının kapsamı, ne kanıtladığı ve ne kanıtlamadığı.
Yapılan koni kalorimetre ve doğrudan alev testlerinde alevli tutuşma gözlenmedi; malzeme kavruldu ve alev kaynağı kaldırıldığında kendi kendine söndü. Kütle kaybı ve kavrulma derinliği yine de oluşur.
Yangın dayanım sınıfı nasıl belirlenir?
Sınıf malzemeye değil duvar sistemine verilir. Karışım oranı, kalınlık, sıva katmanı ve taşıyıcı iskelet birlikte test edilir; sonuç yalnızca test edilen sisteme aittir.
Mineral katkı yangın performansını artırır mı?
Ölçümlerde artırdı: metakaolin ve uçucu kül katkılı numunelerde kavrulma derinliği yaklaşık yarıya, 500 °C'de kütle kaybı belirgin biçimde düştü. Buna karşılık ısı iletkenliği bir miktar yükseldi.
Kaynakça
Janowska-Renkas, E., Król, A., Klementowski, I. ve Sokolski, M. (2025). Hemp Concrete with Mineral Additives as a Durable and Fire-Resistant Material in Green Construction. Materials 18(9): 1905 doi:10.3390/ma18091905 Kaynağa git ↗
Shewalul, Y. W., Flores Quiroz, N., Streicher, D. ve Walls, R. (2023). Fire behavior of hemp blocks: A biomass-based construction material. Journal of Building Engineering 80: 108147 doi:10.1016/j.jobe.2023.108147 Kaynağa git ↗
Sonnier, R., Belkhane, O., Ferry, L., Aprin, L., Delot, P., Garcia, C., Hellouin de Menibus, A., Lenormand, H. ve Potin, M. (2022). Fire behaviour of hemp, clay and gypsum-based light biobased concretes and renders. Construction and Building Materials 331: 127230 doi:10.1016/j.conbuildmat.2022.127230 Kaynağa git ↗
HempBuild Magazine (2023). Hempcrete Passes 1-Hour ASTM E119 Fire Test (Intertek, York PA). HempBuild Magazine Kaynağa git ↗
Kenevir lifi yalıtım levhası, kenevir betonu ve şive kompozitlerinde ses yutma katsayısı ölçümleri; sonucu değiştiren kalınlık, yoğunluk ve gözeneklilik etkenleri.