Karşılaştırma · KF-KAR-006
2016 ve 2024 düzenlemeleri
29.09.2016 / 29842 sayılı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik ile 13.09.2024 / 32661 sayılı İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik. İkisi de 31.01.2026 tarihinde, tek maddeyle kaldırıldı.
2026 yönetmeliği
31.01.2026 / 33154 sayılı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik. 22 madde ve bir geçici madde; dayanağı 2313 sayılı Kanunun 23. maddesi. Yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Değerler neden birbiriyle karşılaştırılamaz
Bu sayfa yürürlükteki 2026 yönetmeliğinin kendi metnine dayanır. 2016 yönetmeliğinin tam metni bu arşivde kütüğe girmedi; o düzenlemeye ilişkin bilgi, yeni metnin yürürlükten kaldırma ve geçiş hükümleriyle ve 2016 listesini kaydeden hakemli bir kaynakla sınırlıdır. Madde madde tam karşılaştırma yapılmamıştır.
İki düzenleme tek metinde birleşti
2026 öncesinde kenevir yetiştiriciliği iki ayrı yönetmelikle düzenleniyordu: biri lif, tohum ve sap üretimine (2016), diğeri ilaç etkin maddesi üretimine (2024) yönelikti. Yeni yönetmeliğin 20. maddesi ikisini birden yürürlükten kaldırdı ve tek metin altında topladı.
Birleştirmenin pratik sonucu, üretim amaçlarının aynı metinde ve birbirine referansla tanımlanmasıdır. Örneğin lif izniyle üretim yapan bir yetiştirici, aynı zamanda kişisel bakım ürünleri amaçlı çiçek ve yaprak üretmek isterse 9. maddedeki şartları sağlamakla yükümlü kılınıyor; tersi durumda da 5. maddeye yönlendiriliyor. Eskiden ayrı metinlerde duran bu geçiş artık tek yerde tanımlı.
Üretim amacına göre üç ayrı rejim
Yeni metnin en belirgin yapısal özelliği üretimi amacına göre bölmesidir. Lif, tohum ve sap üretimi il ve ilçe müdürlüğü üzerinden yürür, kotaya tabi değildir ve 21 ille sınırlıdır. Çiçek ve yaprak üretimi TMO üzerinden yürür, Cumhurbaşkanınca belirlenen kota içinde yapılır ve yer koşulları çok daha ağırdır: tıbbi ürün amaçlı üretim kamera sistemli, alarmlı, iklimlendirmeli ve özel güvenlik görevlisi istihdam eden kapalı tesislerde yapılır. Bilimsel araştırma amaçlı üretim TAGEM üzerinden yürür, en fazla beş yıllıktır ve elde edilen ürün ticarete konu edilemez.
Bu ayrım, bir üreticinin hangi kapıya gideceğini belirler. "Kenevir izni" diye tek bir süreç yoktur; başvuru mercii üretim amacına göre değişir.
Geçiş hükmü ve 2026 yılına özel durum
Geçici madde iki şey söylüyor. Birincisi, kaldırılan 2024 yönetmeliğine göre yetiştiricilik sözleşmesi imzalamış olanların kota hakları saklıdır; işlemleri yürürlükteki mevzuata göre yürütülür.
İkincisi 2026 yılına özeldir: çiçek ve yaprak üretimi için öngörülen 1 Ocak-1 Nisan başvuru penceresi 2026'da uygulanmaz, bu yılın başvuru tarihleri TMO tarafından belirlenir. Yönetmelik 31 Ocak'ta yürürlüğe girdiği için normal pencere zaten kısmen geçmişti.
İl listesi: 19'dan 21'e, iki adımda
2016 yönetmeliğinde lif, tohum ve sap üretimine izin verilen il sayısı 19'du. Arşivdeki hakemli bir derleme bu listeyi tek tek sayıyor: Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak.
Yürürlükteki 2026 yönetmeliğinin 4. maddesi 21 il sayıyor. Eklenen iki il Sivas ve Konya'dır; hiçbir il çıkarılmamıştır.
Artış tek seferde olmamış, iki adımda gerçekleşmiş. Sivas 2021'de eklenerek 20. il oldu; valilik duyurusuna göre izin Cumhurbaşkanı onayıyla verildi ve ilk yıl 170 dekar alanda 6 çiftçiyle ekim yapıldı. Konya 2024'te eklenerek 21. il oldu; bir haber metnine göre başvuru 22 Mart 2024'te yapıldı, izni Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü verdi ve ekim Çumra ilçesinde başladı. Ayrıntılar Sivas ve Konya sayfalarında.
Her iki izin de yönetmelik değişikliği beklemeden verilmiştir; 4. madde Bakanlığa iki yönlü yetki tanıyor — ihtiyaç halinde yeni yetiştiricilik illeri ihdas edebileceği gibi mevcut yetiştirilen illeri de iptal edebilir. 2026 metni bu iki ara izni doğrudan listeye yazmış durumda. Yürürlükteki liste izinli iller sayfasında.
2026 yönetmeliğinde üç üretim rejimi — aynı metin, aynı yönetmelik
Üç satır aynı yönetmelikten ve madde numarasıyla alınmıştır, bu nedenle doğrudan karşılaştırılabilir.
| Üretim amacı | Başvuru mercii | Kota | Madde |
|---|---|---|---|
| Lif, tohum, sap | İl/ilçe müdürlüğü (en büyük mülki idare amirliği) | Yok | MADDE 5-7 |
| Çiçek ve yaprak | TMO | Var — Cumhurbaşkanınca belirlenir | MADDE 8-13 |
| Bilimsel araştırma | TAGEM | Yok; en fazla 5 yıl, ticaret yasak | MADDE 14-15 |
İl listesinin genişlemesi: 2016 → 2026
2026 listesi yönetmelik metninden, 2016 listesi o metni aktaran hakemli bir derlemeden, ara izinler valilik duyurusu ve haber metninden alınmıştır.
| Tarih | İl sayısı | Değişim | Kaynak tipi |
|---|---|---|---|
| 2016 yönetmeliği | 19 | 19 il listelendi | hakemli derleme |
| 2021 | 20 | Sivas eklendi (Cumhurbaşkanı onayı) | valilik duyurusu |
| 2024 | 21 | Konya eklendi (Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü) | haber metni |
| 2026 yönetmeliği | 21 | Her iki il metne yazıldı; il çıkarılmadı | yönetmelik |
Yürürlükten kaldırılan düzenlemeler
Yeni yönetmeliğin 20. maddesinde sayılan iki düzenleme.
| Düzenleme | Resmî Gazete | Durum |
|---|---|---|
| Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik | 29.09.2016 / 29842 | Yürürlükten kaldırıldı |
| İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik | 13.09.2024 / 32661 | Yürürlükten kaldırıldı |
| Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik | 31.01.2026 / 33154 | Yürürlükte |
Hangi durumda hangisi
İl/ilçe müdürlüğü yolu
Başvuru 1 Ocak-1 Nisan arasında en büyük mülki idare amirliğine yapılır, beş belge istenir, kota yoktur. İl listesiyle sınırlıdır.
TMO yolu, kota içinde
Başvuru TMO'ya yapılır, kota Cumhurbaşkanınca belirlenir ve yer koşulları ağırdır. Sağlık Bakanlığından üretim yeri izni almış bir üreticiyle sözleşme gerekir.
TAGEM yolu
Proje dokümanı ve ekip taahhütnamesiyle başvurulur, süre en fazla beş yıldır, üretim kendi arazinizde yapılır ve ürün ticarete konu edilemez.
Tarihini kontrol edin
31 Ocak 2026 öncesine ait bilgiler iki kaldırılmış yönetmeliğe dayanıyor olabilir. Yürürlükteki metin ve ilgili il/ilçe müdürlüğü esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2026). Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, 31 Ocak 2026, sayı 33154; dayanak: 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun m. 23
- T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (2016). Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, 29 Eylül 2016, sayı 29842 — 31.01.2026 tarihli yönetmeliğin 20. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2024). İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, 13 Eylül 2024, sayı 32661 — 31.01.2026 tarihli yönetmelikle yürürlükten kaldırıldı
- Karaca, Ö. F. ve Yazıcı, L. (2025). Türkiye Kenevir Potansiyelinin Coğrafi Bilgi Sistemleri Kullanılarak Değerlendirilmesi. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 39(1): 35-53 · doi:10.20479/bursauludagziraat.1548378
- Göre, M. ve Kurt, O. (2021). Bitkisel Üretimde Yeni Bir Trend: Kenevir. International Journal of Life Sciences and Biotechnology 4(1): 138-157 · doi:10.38001/ijlsb.789970
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2026). Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik (tam metin PDF). Resmî Gazete, 31 Ocak 2026, sayı 33154 — DENİB sirküler eki olarak yayımlanan nüsha
- T.C. Sivas Valiliği (2021). Kenevir Ekimi Sivas Tarımına Güç Katacak / Sivas'ta 170 Dekar Alanda Kenevir Ekimi Başladı. Sivas Valiliği kurumsal duyuruları
- Yeni Meram (2024). Konya'ya kenevir yetiştiriciliği için izin çıktı. Yeni Meram, 18 Nisan 2024
Bu sayfanın kapsamı
Bu sayfa yürürlükteki 2026 yönetmeliğinin metnine dayanır ve hukuki görüş değildir. 2016 ve 2024 tarihli yönetmeliklerin tam metinleri bu arşivde kütüğe girmediği için madde madde fark karşılaştırması yapılmamıştır; 2016 il listesi o metni aktaran hakemli bir derlemeden, ara izinler ise valilik duyurusu ve haber metninden alınmıştır. Bakanlık Bakan Onayı ile il ekleyip çıkarabilir; ekim kararı öncesinde Resmî Gazete'nin güncel metni ve ilgili il/ilçe tarım müdürlüğü esas alınmalıdır.
İlgili sayfalar
31 Ocak 2026 tarihli Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmeliğin madde madde künyesi: izinli iller, başvuru belgeleri, süreler, kontrol sıklığı ve yürürlükten kaldırılan düzenlemeler.
Lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğine izin verilen illerin resmî listesi ve listenin dışına çıkmanın sonuçları.
Lif, tohum ve sap üretimi için izin başvurusunun mercii, dönemi, istenen beş belge, inceleme ve itiraz süreleri ile hasat sonrası yükümlülükler.
Kalkınma planları, raporlar ve eylem planları üzerinden Türkiye'nin kenevir politikasının izi; 2005-2019 arasında tohum ve lif ekim alanının çöküşü ve toparlanışı.
Üç hukuk düzeninin endüstriyel keneviri nasıl tanımladığı, THC sınırını nerede ölçtüğü ve üretimi hangi izin rejimine bağladığı.