Araştırma özeti · KF-ARS-050
Ne sorulmuş
Vezirköprü'de endüstriyel kenevir üretiminin maliyet yapısı nedir, hangi girdi kalemleri ağırlık taşıyor ve tek amaçlı üretimle çift amaçlı üretim arasında kârlılık farkı var mı?
Nasıl ölçülmüş
Birincil veriler Vezirköprü ilçesinde endüstriyel kenevir üretimi yapan üreticilerden anket yöntemiyle toplandı ve 2020-2021 üretim dönemine aittir. Girdi kullanımı, maliyet, kârlılık ve verimlilik analizleri yapıldı. Üretim üç senaryoya ayrılarak hesaplandı: yalnızca tohum amaçlı üretim, tohumla birlikte lif üretimi ve lif üretimi. Bu arşivde çalışmanın yalnızca özetine erişildi; anket örneklem büyüklüğü, işletme sayısı ve maliyet kalemlerinin tam dökümü tam metinde yer alıyor ve buraya aktarılmadı.
Ne bulunmuş
Dekara tohum verimi 60 kg ile 100 kg arasında değişti; lif verimi ortalama 200 kg/da bildirildi. Yalnızca tohum amaçlı üretimde maliyetin en büyük payı %34,1 ile işçilik giderlerine aitti. Değişken masrafların toplam maliyet içindeki payı yalnızca tohumluk üretiminde %77,2; lifle birlikte tohumluk üretiminde tohumluk için %78,3; lif üretiminde %88,1; toplam üretimde %86,7 olarak hesaplandı. Yalnızca tohum amaçlı üretimde dekara gayri safi üretim değeri 4.000 TL, bir kilogram tohumun üretim maliyeti 25,73 TL bulundu. Tohum ve lifin birlikte alındığı üretimde dekara gayri safi üretim değeri 10.200 TL'ye çıktı; bir kilogram tohumun maliyeti 10,6 TL'ye, lifin maliyeti 17,4 TL'ye indi. Yazar kârlılığı artırmak için girdi maliyetlerinin düşürülmesi, desteklemenin yeterli düzeye çıkarılması, ıslah çalışmalarına destek verilmesi ve pazarlama sorunlarının çözülmesini öneriyor.
Ne söylemiyor
Değerler 2020-2021 üretim dönemine ve tek bir ilçeye aittir; Türkiye ortalaması değildir. Tutarlar o dönemin TL'si cinsindendir ve enflasyon nedeniyle bugünkü maliyetle doğrudan karşılaştırılamaz — bu sayfadaki TL rakamları güncel fiyat olarak okunmamalıdır. Bu arşivde yalnızca özete erişildi; işletme sayısı ve maliyet kalemlerinin dökümü aktarılmadı. Çift amaçlı üretimin gayri safi üretim değerinin yüksek çıkması, bu üretim biçiminin her koşulda üstün olduğu anlamına gelmez: iki hasat penceresinin çakışmaması nedeniyle ürün kalitesinden ödün verilir.
| Ölçüt | Yalnızca tohum | Tohum + lif | Kaynaktaki yeri |
|---|---|---|---|
| Gayri safi üretim değeri (TL/da) | 4.000 | 10.200 | Özet |
| Tohum üretim maliyeti (TL/kg) | 25,73 | 10,6 | Özet |
| Lif üretim maliyeti (TL/kg) | — | 17,4 | Özet |
| Değişken masraf payı (%) | 77,2 | 78,3 (tohum) / 88,1 (lif) | Özet |
| Ürün | Verim | Kaynaktaki yeri |
|---|---|---|
| Tohum | 60-100 kg/da | Özet |
| Lif | ortalama 200 kg/da | Özet |
Bu çalışmayı alıntıla
Uğurlu, M. (2021). Endüstriyel Kenevir Tohum Üretiminin Ekonomik Analizi: Vezirköprü Örneği.
Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Journal of the Institute of Science and Technology) 11(Özel Sayı): 3507-3518. doi:10.21597/jist.1028787
Bu çalışmayı kullanan sayfalar
Aşağıdaki sayfalar bu araştırmaya atıf yapıyor.
Vezirköprü anketinden dekara verim, maliyet kalemleri, gayri safi üretim değeri ve kilogram başına üretim maliyeti; tek amaçlı ve çift amaçlı üretimin karşılaştırması.
Samsun'un Vezirköprü ilçesinin Türkiye kenevir üretimindeki yeri: Narlısaray popülasyonunun kaynağı, ilk üretim ekonomisi çalışmasının sahası.
Tohum ve lif üretiminin ekim yoğunluğu, hasat zamanı, çeşit seçimi ve işleme zinciri bakımından ayrışması; Türkiye'de iki ürünün ekiliş alanı seyri.
TÜİK lif üretimi, ekiliş alanı ve Türkiye'nin dünya sıralaması.
Tek amaçlı ekimde dekara 4.000 TL, lifle birlikte ekimde 10.200 TL: aynı tarlada aynı bitki, iki buçuk kat fark.