Kenevir ekimi kârlı mı?

Aynı tarladan iki buçuk kat fark

Vezirköprü'de üreticilerle yapılan ankette iki üretim biçimi aynı dönemde ölçüldü. Yalnızca tohum için ekilen bir dekar, dekara 4.000 TL gayri safi üretim değeri verdi. Lifle birlikte ekilen dekar 10.200 TL verdi.

Fark bitkiden ya da topraktan gelmiyor; aynı bitkinin kaç ürününün satılabildiğinden geliyor. Kenevir sapından lif, tohumundan yağ ve gıda çıkar; yalnızca birini hasat etmek, ötekini tarlada bırakmak anlamına geliyor.

Aynı etki birim maliyette de görünüyor. Tohumun kilogram başına üretim maliyeti tek amaçlı üretimde 25,73 TL, lifle birlikte üretimde 10,6 TL. Masraflar iki ürüne bölündüğü için tohumun payına düşen maliyet yarıdan aza iniyor.

Verim ne kadar

Aynı anket dekara 60-100 kg tohum, ortalama 200 kg lif bildiriyor. Yani kârlılık sorunu bir verim sorunu değil: bitki üretiyor, soru ürünün karşılığını bulup bulmadığı.

Maliyet yapısı bunu doğruluyor. Toplam maliyetin içinde değişken masrafın payı lif üretiminde %88,1, toplam üretimde %86,7. Yalnızca tohum üretiminde en büyük tek kalem işçilik: %34,1. Yani gider ağırlıkla sezon içinde harcanan paradır; sabit yatırımın payı küçüktür.

Bütün kalemler ve künyeleri üretim ekonomisi sayfasında.

Fiyat tarafındaki boşluk

Bir üründe kârlılığı hesaplamak için referans fiyat gerekir. Kenevir, TMO'nun alım fiyatı açıkladığı ürünler arasında değil. Bu, üreticinin karşılaştığı en somut belirsizlik: maliyetini biliyor, satış fiyatını piyasada arıyor.

Arşivde doğrulanmış tek kurumsal fiyat listesi OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü'nün 2025 döner sermaye tarifesi: tohum 370 TL/kg, lif 170 TL/kg, kök 55, kıtık 35, sap 32 TL/kg. Bu bir piyasa fiyatı değil, bir kurumun kendi satış tarifesidir; üreticinin eline geçen fiyatın göstergesi sayılamaz.

Destekleme tarafında 2025 modeli üç kalem taşıyor: temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği. Ayrıntısı fiyat ve destekleme sayfasında.

Kârlılığı belirleyen iki karar

Sayılar tek bir yere işaret ediyor: kenevirde kârlılık, ekim kararından çok hasat ve pazar kararıyla belirleniyor.

Birincisi, bitkinin kaç ürününü değerlendirdiğiniz. Çift amaçlı üretim hem geliri yükseltiyor hem birim maliyeti düşürüyor. Bunun sınırı tarımsal değil sınai: lifi alacak bir işleme tesisi yoksa sap tarlada kalır — işleme sanayisi sayfası Türkiye'deki kapasiteyi ele alıyor.

İkincisi, hangi ürün için izin aldığınız. Lif, tohum ve sap üretimi valilik iznine bağlıdır; çiçek ve yaprak üretimi ayrı bir kota rejimine tabidir ve kotayı Cumhurbaşkanı belirler. Yani bitkinin en yüksek birim değerli parçası ayrı bir kapının arkasındadır — başvuru süreci sayfasında.

Sık sorulan sorular

Kaynakça

Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.

İlgili maddeler

Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.