Kayıtlı ticaret ile tahmini pazar büyüklüğü (2020)
İki sayı aynı türden değildir: 42 milyon dolar kayda, 5 milyar dolar tahmine dayanır. Grafik farkın ölçeğini gösterir, kayıt dışılığı ölçmez.
| Kalem | Değer (milyon $) | Niteliği | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Uluslararası istatistiklere yansıyan ticaret | 42 | UN Comtrade kaydı, HS kalemleri | [1]2022 |
| Tahmini pazarın geri kalanı | 4.958 | tahmini toplamdan kaydın çıkarılmasıyla | [1]2022 |
İşleme düzeyine göre ithalat birim değeri (2020)
| Ürün | Birim değer ($/kg) | Ölçüm koşulu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Kenevir ipliği | 9,1 | ortalama ithalat birim değeri | [1]2022 |
| Ham kenevir | 1,38 | ortalama ithalat birim değeri | [1]2022 |
| Yarı işlenmiş kenevir | 0,94 | ortalama ithalat birim değeri | [1]2022 |
CBD ürünlerinde fiyat (Kasım 2021)
| Ürün ve pazar | Fiyat ($/kg) | Ölçüm koşulu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Ham CBD yağı — Avrupa | 931 | piyasa fiyatı, Kasım 2021 | [1]2022 |
| CBD izolat — Avrupa | 952 | piyasa fiyatı, Kasım 2021 | [1]2022 |
| CBD izolat — ABD | 1.200 | piyasa fiyatı, Kasım 2021 | [1]2022 |
AB ekim alanı ve üretimi
| Büyüklük | 2015 | 2022 | Değişim | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| Lif amaçlı ekim alanı | 20.540 ha | 33.020 ha | %60 artış | [2] |
| Üretim | 97.130 ton | 179.020 ton | %84,3 artış | [2] |
Aynı yıl için iki ayrı AB rakamı
Fark giderilmedi; iki kaynak da olduğu gibi aktarıldı.
| Büyüklük | Avrupa Komisyonu | Derleme (2024) | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 2022 ekim alanı | 33.020 ha | 32.250 ha | [3]2024 |
| Fransa'nın üretim payı | %60'tan fazla | %78 | [3]2024 |
| İkinci ve üçüncü ülke | Almanya %17, Hollanda %5 | aktarılmadı | [3]2024 |
Ticaret politikası örüntüleri
| Bulgu | İçerik | Kaynak |
|---|---|---|
| Tarife düzeyi | kenevir ürünlerinde tarım ürünleri ortalamasına göre düşük | [1]2022 |
| Tarife tırmanması | iplik, ham ve yarı işlenmiş ürünlere göre daha yüksek tarifeyle karşılaşıyor | [1]2022 |
| Tarife dışı önlem | iplikte uygulanan önlem türü sayısı ham/yarı işlenmiş ürünlerin iki katı | [1]2022 |
| Önlemlerin yönü | önlemler sistematik olarak ithalata, bazı durumlarda ihracata da uygulanıyor | [1]2022 |
Yöntem notu
Bu sayfadaki ticaret, fiyat ve tarife satırlarının tamamı UNCTAD'ın 2022 tarihli endüstriyel kenevir raporundan alınmıştır; rapor kendi ölçümünü yapmaz, FAO ve UN Comtrade serilerini derler. AB ekim alanı ve üretim serisi Avrupa Komisyonu'nun kendi bilgi sayfasından, karşılaştırma sütunu ise 2024 tarihli bir derlemeden alınmıştır.
Pazar büyüklüğü ile kayıtlı ticaret aynı türden iki sayı değildir: biri tahmin, diğeri kayıt. Aynı tabloda yan yana durmalarının nedeni birbirinin yerine geçmeleri değil, aralarındaki farkın kendisinin bulgu olmasıdır.
Fiyatlar ithalat birim değerleridir (ithalat değeri ÷ ithalat miktarı); satış fiyatı ya da üretici eline geçen fiyat değildir.
- Sayfanın çerçevesini kuran cümle şudur: Armonize Sistem kenevirin yalnızca üç ürününü tanır [1]. Kenevir tohumu yağı, kenevir unu, kenevir betonu, yalıtım malzemesi ve CBD ürünleri ayrı kenevir kalemleri olarak sayılmaz; bu ürünler ticarete girdiğinde başka başlıklar altında görünür. Kodların ayrıntısı dış ticaret kodları sayfasında.
- Bu yüzden 42 milyon dolar ile 5 milyar dolar arasındaki fark bir kaçakçılık ya da kayıt dışılık ölçüsü değildir [1]. Ölçülen şey şudur: pazarın büyük bölümü, kenevir adıyla sayılmayan ürünlerden oluşuyor. Raporun politika önerisi de budur — sınıflandırmalara daha temsili bir kenevir ürünleri kümesi eklenmeli.
- Birim değer tablosundaki sıralama beklenenin dışında bir ayrıntı taşıyor: yarı işlenmiş kenevir (0,94 $/kg) ham kenevirden (1,38 $/kg) daha ucuz görünüyor [1]. İşleme düzeyi arttıkça fiyatın artması beklenirdi. Bunun nedeni büyük olasılıkla kalemlerin içeriğidir: 5302.90 kalemi işlenmiş lifin yanında kıtık ve döküntüyü de kapsar, yani düşük değerli yan ürünler aynı kalemde toplanır. Bu açıklama raporda yazılı değildir, kalemin tanımından çıkarılmıştır ve bu arşivde doğrulanmamış bir yorum olarak durur.
- CBD fiyatları ile lif fiyatları aynı ölçekte okunamaz: aradaki fark yüzlerce kattır ve iki ürün aynı üretim biçiminden çıkmaz [1]. Rapor ayrıca 2019 sonu ve 2020 başındaki aşırı üretimin ardından CBD fiyatlarının belirgin biçimde düştüğünü yazıyor; buradaki değerler Kasım 2021 kesitidir ve bugüne taşınamaz.
- Üretim tarafında rapor Çin'i tarihsel olarak lider üretici, Fransa gibi Avrupa ülkelerini geleneksel üretici, Kanada ve ABD'yi ise etkisi büyüyen yeni üreticiler olarak tanımlıyor ve yaklaşık 40 ülkenin kayda değer miktarda üretim yaptığını yazıyor [1]. Ülke bazında üretim miktarı tablosu bu arşive alınmadı: rapordaki paylar 2019 verisine ait grafiklerden okunur ve grafikten sayı okumak bu arşivin yöntemine aykırıdır.
- AB serisi Komisyon'un kendi sayfasından alınmıştır [2]. Aynı yıl için 2024 tarihli bir derleme farklı sayılar veriyor [3]: 2022 ekim alanı 32.250 hektar ve Fransa'nın payı %78. Fark küçük görünse de Fransa payındaki on sekiz puanlık ayrışma küçük değil. En olası açıklama iki kaynağın farklı tanım kullanmasıdır (lif üretimi mi toplam üretim mi, hangi nem düzeyinde); bu arşivde doğrulanmadı, varsayım olarak duruyor.
- Ticaret politikası tarafında iki örüntü aynı yöne işaret ediyor [1]: tarife de tarife dışı önlem de işlenmiş üründe artıyor. Pratik sonucu şudur — ham lif ihraç etmek, iplik ihraç etmekten daha az engelle karşılaşır. Katma değeri üretici ülkede tutmayı hedefleyen bir politika bu iki engeli birlikte hesaba katmak zorundadır.
- Türkiye'nin kenevir ithalat ve ihracat rakamları bu arşivde doğrulanmadı. TÜİK dış ticaret serisi GTİP bazında sorgulanabilir durumdadır, ancak değerler bu arşive aktarılmadan önce tek tek doğrulanmalıdır.
Bu sayfanın sınırı
Bu sayfa bir pazar raporu değildir: talep tahmini, büyüme oranı ve piyasa araştırması firmalarının projeksiyonları aktarılmamıştır. Kayıtlı ticaret 2020, CBD fiyatları Kasım 2021, AB serisi 2022 kesitidir; hiçbiri güncel fiyat değildir. Ülke bazında üretim miktarları ve Türkiye'nin dış ticaret rakamları doğrulanmadığı için verilmemiştir. Birim değerler ithalat kayıtlarından türetilmiştir; üreticinin eline geçen fiyat değildir. Pazar büyüklüğü tahmini ile ticaret kaydı arasındaki oran kayıt dışılık ölçüsü olarak kullanılamaz.
Kaynakça
- Fugazza, M. (2022). Commodities at a Glance: Special issue on industrial hemp, No. 16. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), Cenevre — UNCTAD/DITC/COM/2022/1.
- Avrupa Komisyonu. Hemp — Tarım ve Kırsal Kalkınma Genel Müdürlüğü bilgi sayfası. Avrupa Komisyonu, agriculture.ec.europa.eu.
- González Cortés, J., Ryu, B. R., Pauli, C., Royano Barroso, L. ve Park, S.-H. (2024). Industrial Applications of Hemp Fiber in Europe and Evolving Regulatory Landscape. Journal of Natural Fibers 21(1): 2435047. doi:10.1080/15440478.2024.2435047
İlgili sayfalar
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın endüstriyel kenevir raporu: üretim, ticaret istatistikleri, tarifeler, tarife dışı önlemler ve fiyatlar.
AB'de kenevir lifinin sanayi kullanımını ve mevzuat değişimini derleyen çalışma; verdiği ekim alanı ve ülke payları Komisyon'un kendi sayfasındaki değerlerle örtüşmüyor.
Kenevir pazarının büyüklüğünü söylemenin önündeki engel: gümrük istatistiği kenevirin yalnızca üç ürününü sayıyor.
Kenevir tohumu ve lifinin Armonize Sistem ve Kombine Nomenklatür kodları, kodun hane yapısı ve arşivde doğrulanamayan ürün grupları.
Kenevirin TMO alım rejimindeki yeri, OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü'nün 2025 kurumsal fiyat tarifesi ve yeni destekleme modelinin kalemleri.
Health Canada lisans istatistikleri: aktif lisans serisi, eyalet bazında bildirilen ekim alanı ve üretim amacına göre dağılım.
Kanada'da kenevirin lisans düzeni, bildirilen ekim alanı ve üretimin neden ağırlıkla tohuma dayandığı.
FranceAgriMer sektör künyesi: 2024 ekim alanı ve üretim, dört ürünün ağırlık ve değer payları, kullanım alanları ve dış ticaret.
Avrupa'nın en büyük kenevir üreticisi Fransa: 2024'te 22.600 hektar, dört ürüne ayrılan bitki ve ağırlıkla değerin örtüşmemesi.
USDA'nın 2025 ürün yılı raporu: ekim alanı, kullanıma göre alan ve değer dağılımı, fiyatlar ve ortalama-medyan farkı.
ABD'de en geniş alanı lif kaplıyor, değerin dörtte üçünden fazlası çiçekten geliyor.
Çin'in kenevir üretimi, pazar değerinin kullanıma göre dağılımı, verimler ve il düzeyindeki izin düzeni.
Çin dünyanın en büyük kenevir üreticisi sayılıyor, ama kenevir ekimi ve üretimi için resmî verisi yok.
Kenevirin bugünkü dünya ticareti: gümrük sınıflandırmasının kapsadığı ve kapsamadığı ürünler, birim değerler, tarifeler ve AB üretim serisi.