Tebliğin künyesi
Tebliğ metninin kendi maddelerinden okunan tarih, sayı ve dayanak bilgileri.
| Alan | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Tebliğ | Türk Gıda Kodeksi Bitki Adı ile Anılan Yağlar Tebliği (Tebliğ No: 2012/29) | [1]2012 |
| Yayım | Resmî Gazete, 12/4/2012, sayı 28262 | [1]2012 |
| Dayanak (özgün metin) | Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği, 29/12/2011, sayı 28157 (3. mükerrer) | [1]2012 |
| Dayanak (2026 değişikliğinden sonra) | Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği, 19/2/2020, sayı 31044 | [2]2026 |
| Yürürlükten kaldırdığı tebliğ | 2001/29 — Resmî Gazete, 13/10/2001, sayı 24552 (madde 15) | [1]2012 |
| İşletmeler için uyum tarihi | 1/3/2013 (geçici madde 1) | [1]2012 |
| İdari yaptırım dayanağı | 5996 sayılı Kanun, 11/6/2010 (madde 14) | [1]2012 |
| Son değişiklik | Tebliğ No: 2026/14 — Resmî Gazete, 29/4/2026, sayı 33238 | [2]2026 |
| Kapsam dışı bırakılanlar | Esterleştirilmiş ve hidrojene edilmiş yağlar ile karışım yağları (madde 2/2) | [1]2012 |
Tebliğin 4/2'de adını saydığı yağlar
Kapsam maddesi (madde 2/1) tebliği bu listeye bağlar: kapsam, 4'üncü maddenin ikinci fıkrasında tanımı yapılan yağlardan oluşur. Liste bentleriyle birlikte veriliyor; son satır listede bulunmayanı gösterir.
| Bent | Yağ adı | Kaynak bitki / fraksiyon | Kaynak |
|---|---|---|---|
| a | Aspir yağı | Carthamus tinctorious L. tohumu | [1]2012 |
| b | Ayçiçek yağı | Helianthus annuus L. tohumu | [1]2012 |
| c | Babassu yağı | Orbignya palm türlerinin meyve çekirdeği | [1]2012 |
| ç | Fındık yağı | Corylus avellana L., C. maksima, C. colbina meyvesi | [1]2012 |
| d | Hindistancevizi yağı | Cocos nucifera L. meyvesi | [1]2012 |
| e | Kanola / düşük erusik asitli kolza yağı | Brassica napus L., B. campestris L., B. juncea L. tohumu | [1]2012 |
| f | Mısır yağı | Zea mays L. tanesinin embriyosu | [1]2012 |
| g | Palm çekirdeği yağı | Elaeis guineensis meyve çekirdeği | [1]2012 |
| ğ | Palm çekirdeği olein | palm çekirdeği yağının sıvı fraksiyonu | [1]2012 |
| h | Palm çekirdeği stearin | palm çekirdeği yağının katı fraksiyonu | [1]2012 |
| ı | Palm olein | palm yağının sıvı fraksiyonu | [1]2012 |
| i | Palm stearin | palm yağının erime noktası yüksek fraksiyonu | [1]2012 |
| j | Palm süperolein | iyot sayısı en az 60 olacak şekilde fraksiyonlanmış palm yağı | [1]2012 |
| k | Palm yağı | Elaeis guineensis meyvesinin etli mezokarbı | [1]2012 |
| l | Pamuk yağı | Gossypium spp. tohumu | [1]2012 |
| m | Soya yağı | Glycine max (L.) Merr. | [1]2012 |
| n | Susam yağı | Sesamum indicum L. tohumu | [1]2012 |
| o | Üzüm çekirdeği yağı | Vitis vinifera L. çekirdeği | [1]2012 |
| ö | Yer fıstığı yağı | Arachis hypogaea L. | [1]2012 |
| — | Kenevir tohumu yağı | Cannabis sativa L. — 4/2 listesinde bulunmuyor | [1]2012 |
Ürün adı, etiket ve katkı hükümleri — tebliğ kapsamındaki yağlar için
Bu hükümler yalnızca 4/2'de adı geçen yağlara uygulanır.
| Hüküm | Madde | İçerik | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Ürün adı | 12/1-a | 4/2'deki tanımlar ürün adı olarak kullanılır | [1]2012 |
| Üretim biçimi eki | 12/1-a | "natürel … yağı" veya "rafine … yağı"; uygun teknolojiyle üretilmişse "soğuk preslenmiş" | [1]2012 |
| Yağ asidine göre adlandırma | 12/1-b | "yüksek oleik asitli" ifadesi etikette ürün adıyla aynı görüş alanında yer alır | [1]2012 |
| Katkı maddesi yasağı | 6/2 | Natürel ve soğuk preslenmiş bitkisel yağlara hiçbir katkı maddesi eklenemez | [1]2012 |
| Karıştırma yasağı | 5/2 | Mineral, sentetik, esterleştirilmiş veya diğer yağlar karıştırılamaz | [1]2012 |
Tebliğ kapsamındaki yağlar için genel kalite ölçütleri (EK-2)
Bu sınırlar tebliğ kapsamındaki yağlar için bağlayıcıdır; kenevir tohumu yağı kapsam dışında olduğu için burada karşılaştırma zemini olarak veriliyor.
| Ölçüt | Sınır | Kaynak |
|---|---|---|
| Uçucu madde (105 °C) | en çok %0,2 (m/m) | [1]2012 |
| Çözünmeyen safsızlık | en çok %0,05 (m/m) | [1]2012 |
| Sabun miktarı | rafine yağlarda en çok %0,005 (m/m); natürel ve soğuk preslenmiş yağlarda bulunmamalı | [1]2012 |
| Asit sayısı | rafine en çok 0,6 mg KOH/g; soğuk preslenmiş ve natürel en çok 4,0 mg KOH/g; natürel palm yağında en çok 10,0 mg KOH/g | [1]2012 |
| Peroksit değeri | rafine en çok 10 meq aktif oksijen/kg; soğuk preslenmiş ve natürel en çok 15 meq aktif oksijen/kg | [1]2012 |
Yöntem notu
Bu sayfa bir yokluğu belgeliyor. Tebliğin kapsam maddesi kapsamı 4/2'deki tanım listesine bağlar, 4/2 kapalı bir listedir ve kenevir tohumu yağı bu listede geçmez. Yokluk ancak listenin tamamı görüldüğünde doğrulanabildiği için ikinci tablo on dokuz bendin hepsini bentleriyle veriyor.
Kapsam dışında olmak yasak olmak değildir. Tebliğ kapsadığı yağların adını, kalite ölçütlerini ve etiket ifadelerini belirler; kapsamadığı bir yağ için bu ürüne özgü ölçütler yoktur, genel gıda mevzuatı işlemeye devam eder. Dördüncü tablodaki EK-2 sınırları bu nedenle kenevir tohumu yağı için hukuki sınır değil, karşılaştırma zeminidir.
Tebliğin dayanağı 2026/14 sayılı değişiklikle güncellendi: özgün metin 29/12/2011 tarihli Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanıyordu, bugünkü dayanak 19/2/2020 tarihli yönetmeliktir. Künye tablosu iki tarihi birlikte veriyor; tek tarih yazmak metnin hangi sürümünün okunduğunu gizler.
- EK-1, EK-3 ve EK-4 tabloları yalnızca 4/2'de adı geçen yağlar için sütun taşır. Bir yağın bu eklerde sütunu yoksa o yağ için yağ asidi kompozisyonu, fiziksel-kimyasal özellik ve sterol sınırı tanımlanmamıştır — kenevir tohumu yağının durumu budur.
- "Soğuk preslenmiş" ifadesinin tanımı bu tebliğden gelir (madde 4/1-d): ısıl işlem olmaksızın yalnızca mekanik yöntemle elde edilen, doğrudan tüketime uygun yağ. Piyasada kenevir yağı için de kullanılan ifadenin arkasındaki tanım, kenevir yağı kapsam dışında olsa bile budur.
- Tebliğ, adlandırmayı ürünün bitkisine bağlar. Bu yüzden "kenevir yağı" adının gıda etiketinde hangi ürüne karşılık geldiği — tohumdan sıkılan yağ mı, çiçekten çıkarılan özüt mü — bu tebliğ tarafından ayrılmaz; ayrım gıda mevzuatının başka yerlerinde aranmalıdır.
Bu sayfanın sınırı
Bu sayfa yalnızca Bitki Adı ile Anılan Yağlar Tebliği'ni kapsar. Kenevir tohumunun ve yağının Türk Gıda Kodeksi'nin diğer düzenlemelerindeki durumu — takviye edici gıdalar, bulaşanlar, yeni gıda değerlendirmesi ve varsa kannabinoid sınırı — bu arşivde henüz doğrulanmadı. Burada belgelenen tek şey bitki adıyla anılan yağlar listesindeki yokluktur.
Kaynakça
- T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (2012). Türk Gıda Kodeksi Bitki Adı ile Anılan Yağlar Tebliği (Tebliğ No: 2012/29). Resmî Gazete, 12/4/2012, sayı 28262 — madde metni ve EK-1…EK-4 tabloları.
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2026). Türk Gıda Kodeksi Bitki Adı ile Anılan Yağlar Tebliği (Tebliğ No: 2012/29)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2026/14). Resmî Gazete, 29/4/2026, sayı 33238.
İlgili sayfalar
Kenevir yağında linoleik, alfa-linolenik ve gama-linolenik asit ölçümleri; saklama koşullarının bozunmaya etkisi.
31 Ocak 2026 tarihli Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmeliğin madde madde künyesi: izinli iller, başvuru belgeleri, süreler, kontrol sıklığı ve yürürlükten kaldırılan düzenlemeler.
Yağın elde edilmesi, yağ asidi profili, mutfak kullanımı ve raf ömrü.