Veri kutusu · Selüloz Hammaddesi
Hamur künyesi
kenevir hamuru levhası
Bast lif uzunluğu
15-25 mm
Şiv lif uzunluğu
0,5-0,6 mm
Selüloz oranı (bast)
57-77 %
Lignin (bast)
5-9 %
Hasat döngüsü
Yıllık
Ağaç döngüsü
20-80 yıl

Hamur kaynakları

Aynı saptan çıkan iki lif, iki farklı kağıt anlamına gelir. Uzun bast lifi, lif ağının birbirine kenetlenmesini sağladığı için yüksek yırtılma direnci verir; ince ve dayanıklı özel kağıtlarda kullanılır. Kısa şiv lifi ise hacim sağlar ama dayanım için tek başına yeterli değildir; genellikle diğer hamurlarla karıştırılır.[2]

Bast lifindeki düşük lignin oranı, ağartma sürecinde daha az kimyasal gerektirmesinin nedeni olarak açıklanır. Bu, üretim maliyeti kadar atık suyun yükü açısından da fark yaratır.

ÖlçütKenevir bastKenevir şivİğne yapraklı ağaç
Lif uzunluğu (mm)15-250,5-0,62,5-4,5
Selüloz (%)57-7740-4840-45
Lignin (%)5-921-2626-32
Hasat döngüsüYıllıkYıllık20-80 yıl
Tablo 1 — Hamur kaynaklarının karşılaştırması [1][2]

Kullanım alanları

Bugünkü sınai kullanım büyük ölçüde özel kağıtlarla sınırlıdır: sigara kağıdı, filtre kağıdı, banknot ve arşiv kağıdı, sanatçı kağıtları. Grafik kağıt ve ambalajda ağaç selülozuyla maliyet rekabeti henüz kurulmuş değil; asıl darboğaz hamur tesisi kapasitesidir.[3]

infografik: hamur akış şeması — sap, bast, şiv
Şekil 1 — Saptan hamura akış şeması

Yaygın yanlış bilgi

"Kenevir kağıdı ormanları kurtarır." Kağıt talebinin tamamının kenevirden karşılanması, mevcut hamur tesisi kapasitesi ve tarım alanı ihtiyacı nedeniyle bugünün koşullarında gerçekçi değildir. Kenevir hamuru, ağaç selülozunun tamamen yerini alan bir ikame değil, belirli kağıt sınıflarında alternatif bir girdidir.

Sık sorulan sorular

Kaynakça

Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.

İlgili maddeler

Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.

Endüstriyel KullanımMadde
Kenevir tekstili

Liften kumaşa üretim zinciri ve giyim kalitesi sınırları.

Yapı & MalzemeMadde
Kenevir Betonu (Hempcrete)

Şive-kireç karışımının yapı dolgu malzemesi olarak kullanımı.

Endüstriyel KullanımMadde
Endüstriyel kenevir

Endüstriyel kenevirin tanımı, ürün akışları ve kullanım alanları.

Endüstriyel KullanımSayfa
Bast lifleri

Bast liflerinin selüloz ve lignin içeriği, incelik, mukavemet aralıkları ve kullanım alanları; tek bir sayıyla sıralama yapmanın neden mümkün olmadığı.

Endüstriyel KullanımMadde
Türkiye'de kenevir işleme sanayisi

Kenevir sapının lif ve şiveye ayrılmasından iplik ve kumaşa uzanan zincir; Türkiye'deki tesisler, üretimin nereye gittiği ve zincirdeki kopukluk.

Endüstriyel KullanımSayfa
Kağıtta kenevir, odun ve geri dönüşüm: hangi hammadde neyi çözüyor

Kenevir bast lifi, kenevir şivesi, odun hamuru ve geri dönüşüm lifinin kağıt üretiminde farklı işlevleri; lif uzunluğunun ve hasat döngüsünün belirlediği ayrım.

Endüstriyel KullanımVeri sayfası
Kâğıt hamuru: verim, kappa ve bileşim

Kenevir bast lifinde holoselüloz, alfa selüloz, lignin oranları ile soda pişirmede hamur verimi ve kappa sayısı.

Endüstriyel KullanımÇalışma özeti
Kenevir selüloz nanokristali, gıda ambalajı filmini ne kadar güçlendiriyor?

Kenevir lifinden alkali işlem ve asit hidrolizi ile ayrılan selüloz nanokristallerinin boyutları ve kitosan/polivinil alkol filmlerdeki takviye etkisi.