- Familya
- Cannabaceae
- Vejetasyon
- 100-120 gün
- Ekim sıklığı
- 40-60 kg/ha (lif)
- Sap verimi
- 8-12 t/ha
- Tohum verimi
- 0,8-1,5 t/ha
- Bitki boyu
- 2-4 m
Tanım ve kapsam
Endüstriyel kenevir tek bir ürün değil, bir ürün ailesidir. Aynı tarladan çıkan gövde tekstile, tohum gıdaya, odun özü yapı malzemesine gider. Bu çok çıktılı yapı, ekonomik değerlendirmeyi de tek kalem üzerinden yapmayı imkânsız kılar; hesap her zaman ürün karması üzerinden yapılır.[2]
Yetiştirme amacı çeşit seçimini belirler. Lif için sık ekim ve uzun, dallanmayan gövde istenir; tohum için seyrek ekim ve gelişkin çiçek kurulu tercih edilir. İkili hasat (lif + tohum) ise iki amaç arasında ödünleşme demektir.
Bitki şeması — hangi kısım neye dönüşür
Tohum
Bitkinin meyvesi. Kabuklu veya kabuğu ayrılmış olarak tüketilir; soğuk sıkımla yağ, presleme artığından protein unu elde edilir.
gıda · yağ · protein · yemYaprak
Endüstriyel üretimde asıl ürün değil. Hasat artığı olarak toprağa karışır, organik madde ve azot döngüsüne katkı verir.
yeşil gübre · kompostBast lifi
Gövdenin kabuk tabakasındaki uzun lifler. Bitkinin en yüksek katma değerli kısmı; iplik, halat, teknik tekstil ve kompozit takviyesi.
tekstil · halat · biyokompozitŞiv (odun özü)
Sapın odunlaşmış iç kısmı. Gövde kütlesinin yaklaşık üçte ikisi; gözenekli yapısı sıvı emme kapasitesi verir.
hempcrete · altlık · yalıtımKök
Derine inen kazık kök. Toprağı gevşetir, ekim nöbetinde ardından gelen ürün için yapı iyileştirici etki gösterir.
toprak ıslahı · fitoremediasyonGövde kesiti
Dış halka lif, iç çekirdek şiv. İşlemenin tamamı bu iki katmanı birbirinden ayırmaya (dekortikasyon) dayanır.
işleme mantığıVerim ve girdi
Bitkinin hızlı gelişmesi yabancı otları gölgeleyerek baskılar; bu, çoğu üretim deseninde herbisit ihtiyacını düşürür. Su ihtiyacı toprak tipine ve yağış rejimine göre değişir, ancak lif başına tüketim pamuğa kıyasla belirgin biçimde düşüktür.[3]
| Ölçüt | Kenevir | Pamuk | Keten |
|---|---|---|---|
| Su tüketimi (L/kg lif) | ~2.700 | ~10.000 | ~3.900 |
| Lif verimi (kg/dönüm) | 180-320 | 90-150 | 120-200 |
| Vejetasyon (gün) | 100-120 | 150-180 | 100-120 |
| Pestisit ihtiyacı | Düşük | Yüksek | Orta |
Yaygın yanlış bilgi
"Endüstriyel kenevir her toprakta aynı verimi verir." Verim büyük ölçüde toprak derinliği ve hasat zamanı hassasiyetine bağlıdır. Sığ ve taban suyu yüksek topraklarda gövde boyu belirgin şekilde kısalır.
Sık sorulan sorular
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.
Kenevir lifinin biyoplastik matris içinde takviye olarak kullanımı: ölçülen mukavemet kazancı ve tokluk kaybı.
Şive-kireç karışımının yapı dolgu malzemesi olarak kullanımı.
Tohum ve lif üretiminin ekim yoğunluğu, hasat zamanı, çeşit seçimi ve işleme zinciri bakımından ayrışması; Türkiye'de iki ürünün ekiliş alanı seyri.
Vezir ve Narlı'nın tescil süreci, Gizlenci adayı ve Narlısaray popülasyonu; kaynaklar arasındaki kullanım amacı çelişkisi.
Vezirköprü anketinden dekara verim, maliyet kalemleri, gayri safi üretim değeri ve kilogram başına üretim maliyeti; tek amaçlı ve çift amaçlı üretimin karşılaştırması.
Lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğine izin verilen illerin resmî listesi ve listenin dışına çıkmanın sonuçları.
Tohum miktarı, sıra aralığı, bitki yoğunluğu, gübreleme, ekim zamanı, toprak istekleri, vejetasyon süresi ve verim aralıkları; lif ve tohumluk üretimi için ayrı ayrı.
Kenevir sapının lif ve şiveye ayrılmasından iplik ve kumaşa uzanan zincir; Türkiye'deki tesisler, üretimin nereye gittiği ve zincirdeki kopukluk.
TÜİK'in il düzeyi kenevir verisi: 2015-2019 arasında üretimin Samsun'dan beş ile yayılması, ekim alanı ve üretim miktarları.
Kenevir bast liflerinin farklı gelişim aşamalarında gen anlatım profillerinin karşılaştırılması.
Kenevir bast lifinden üretilen bağlantılı karbon nanotabakaların yüzey alanı, gözenek yapısı, iletkenliği ve iyonik sıvı temelli süperkapasitörde ölçülen kapasitansı.
Süperkapasitör elektrodu ve selüloz nanokristali ölçümleri.
Kenevir biyokütlesinin alkali ön işlem ve enzimatik hidrolizle şekere, ardından fermentasyonla etanole dönüştürülmesinde koşulların optimize edilmesi.
Kenevir şivesinde hemiselüloz çözünürlüğünü ve enzimatik hidroliz verimini artırmak için sülfürik asit katalizörü ile ısıl-mekanik ön işlemin birlikte uygulanması.
İkisi aynı tür. Aradaki fark botanik değil, ölçülen bir orandır: %0,3.
Kenevirden sonra ekilen buğday hektarda 1.368 kg fazla verdi; yanına ekilen kabağın verimi %155 arttı.