Kenevirden sonra buğday: hektarda 1.368 kg fazla
İspanya'da 1994-1999 arasında yürütülen tarla denemesinde aynı tarlanın bir bölümünde buğday üst üste ekildi, bir bölümünde önce kenevir, sonra buğday. Ekim nöbetinin etkisi ilk yıl belirgindi: kenevirden sonraki buğday, monokültüre göre hektarda ortalama 1.368 kg (+%47) fazla tane verdi.
Yıllara göre etki 987 ile 1.633 kg/ha arasında değişti, ama her yıl aynı yöndeydi. Gübresiz kenevirden sonra bile buğday verimi monokültürün belirgin biçimde üstünde kaldı: üç yılın (1996-1998) ortalamasında hektarda 2.921 kg'a karşı 4.164 kg.
Aynı denemede toprağın kendisi de ölçüldü: kenevir ekilmiş parsellerin derin katmanlarında nitrat, monokültüre göre ortalama %52 daha düşüktü. Ayrıntılar araştırma özetinde.
Yanına ekilen kabak: %155 fazla
ABD'de yapılan bir tarla denemesinde kenevir, tozlaşmaya bağımlı bir ürün olan kabakla ortak ekildi. Kabağın verimi, tek başına ekildiği parsellere göre %155 arttı. Kenevirin kendi verimi de aynı düzende %165 arttı.
Tarlaya gelen tozlayıcıların büyük bölümü ortak ekim parsellerinde sayıldı. Kenevir nektar üretmez, ama bol polen üretir ve arıları tarlaya çeker; kabak da o arılarla tozlaşır — bağlantının ayrıntısı kenevir ve arıcılık maddesinde.
Artışın tamamı tozlaşmaya yazılamaz: ortak ekim gölgelemeyi, rüzgârı, zararlı baskısını ve besin rekabetini aynı anda değiştirir ve deneme bu etkileri ayırmaz. Değerler tek ürün parseline göre yüzde değişimdir. Ayrıntılar araştırma özetinde.
Etki ne kadar sürüyor
Kenevirin nöbet etkisi güçlü ama kısa ömürlü. İspanya denemesinde ikinci yıl buğdayın fazlası hektarda ortalama 155 kg'a (+%6) indi; üçüncü yıl buğday monokültürden ayrışmadı.
Pratik sonucu şu: kazanç kenevirin hemen ardından gelen ürüne düşüyor. Nöbet planlanırken kenevirden sonra en değerli ürünü ekmek, etkiden en çok yararlanmanın yolu.
Etkiyi belirleyen koşullar
Kenevirin kendisi aynı toprağa üst üste ekildiğinde kaybediyor. Çin'de sera koşullarında yapılan denemede tek ürün ekiminde bitki ölümü arttı, çiçek ve yaprak verimi düştü; ekim nöbeti düzenleri ise bitki ölümünü azalttı, verimi artırdı ve topraktaki bakteri ve mantar çeşitliliğini yükseltti. Yani kenevir hem nöbetten yararlanan hem de nöbete katkı veren bir bitki.
Hasat artığının nasıl yönetildiği de önemli. Litvanya'da iki sezonluk bir denemede artığın toprak yüzeyinde bırakılıp toprak işlenmediği uygulamada kurak yılda buğday neredeyse hiç çimlenmedi; çalışma, artık toprağa karıştırıldığında ek azot gübrelemesi gerektiğini belirtiyor (azot bağlanması).
Sonuçlar deneme koşullarına aittir: İspanya denemesi kumlu tınlı toprakta, yağışa dayalı Akdeniz koşullarında ve o dönemin çeşitleriyle yürütüldü. Türkiye'de kenevirin nöbet etkisini ölçen bir tarla denemesi bu arşivde doğrulanmadı.
Sık sorulan sorular
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.
Tozlayıcı çeken iki bitkinin (kenevir, börülce) tozlaşmaya bağımlı kabakla ortak ekildiği, tozlayıcı bolluğu ile verimin birlikte ölçüldüğü tarla denemesi.
Kenevirin tek ürün olarak sürekli ekilmesi ile ekim nöbetine alınmasının hastalık, verim, toprak besin içeriği ve mikroorganizma topluluğu üzerindeki etkisinin karşılaştırılması.
Kenevir hasat artığının farklı toprak işleme yöntemleri ve zamanlarıyla toprağa döndürülmesinin ardıl yazlık buğday verimi ile toprak karbon ve azot içeriğine etkisi.
Kenevir nektar üretmez, bu yüzden kenevir balı diye bir bal çeşidi yoktur; arıların kenevirden aldığı polendir.
Çevresel etki iddialarının ölçümlerle karşılaştırılması.
Endüstriyel kenevirin tanımı, ürün akışları ve kullanım alanları.